fa مقایسه روش های مونت کارلو و روش ترکیبی منطق فازی-PSO در مدل سازی ارتفاع موج دریا شرايط محيطي و زيست محيطي Environmental Study مقاله پژوهشي Research Paper <span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">با توجه به اثرگذاری امواج دریا بر فعالیت&shy;های دریایی، به بررسی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> ارتفاع</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> موج و </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تاثیر</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> عوامل مختلف بر این متغیر در منطقه&shy; چابهار پرداخته شد. به این منظور از اطلاعات امواج طی سال&shy;های آماری 1386 تا 1390</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، برای مدل&shy;سازی روزانه</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و آمار ماه&shy;های بهمن و اسفند سال 1385 برای مدل&shy;سازی ساعتی استفاده شد. نتایج روش مونت&shy;کارلو با نتایج حاصل از روش </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">استنتاج</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> فازی مبتنی بر الگوریتم ازدحام ذرات </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مقایسه گردید. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج نشان داد روش مونت&shy;کارلو در هر دو بازه ساعتی و روزانه عملکرد بهتری داشته، به‌طوری‌که ضریب تبیین، جذر میانگین مربعات خطا</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شاخص توافق ویلموت</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و میانگین قدر مطلق خطا<span style="color:black;"> به ترتیب </span>برابر <span style="color:black;">941/0</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">08/0</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">9822/0 </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">و <span style="color:black;">0545/0 </span>برای مدل&shy;سازی ساعتی و <span style="color:black;">8499/0</span>، <span style="color:black;">1878/0</span>، <span style="color:black;">9499/0 </span>و <span style="color:black;">1199/0 </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">برای بازه روزانه </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">حاصل شد. در مدل ترکیبی، معیارهای آماری فوق به ترتیب برابر با <span style="color:black;">911/0</span>، <span style="color:black;">1065/0</span>، <span style="color:black;">9647/0 </span>و <span style="color:black;">0698/0 </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">برای مدل&shy;سازی ساعتی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">و <span style="color:black;">8316/0</span>، <span style="color:black;">2225/0</span>، <span style="color:black;">9109/0 </span>و <span style="color:black;">1665/0 </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">برای مدل&shy;سازی روزانه بدست آمد. مقایسه نتایج، حاکی از عملکرد مناسب مدل مونت&shy;کارلو در مدل&shy;سازی ارتفاع موج برای این منطقه بوده است.</span></span></span> Considering the effect of wave on marine activities in Chabahar, different factors influencing the wave height were considered in the present study. For this purpose, the daily data of the year 2007-2011 and hourly data consisting of two month data of the year 2006 were employed. The results of the proposed method were compared with the results of the fuzzy logic based on PSO algorithm. The Monte Carlo method had a better performance for both hourly and daily data.So that R², RMSE, d And MAE predict 0.941, 0.08, 0.9822 and 0.0545 for hourly prediction and 0.8499, 0.1878, 0.9499 and 0.1199 for daily forecasting respectively. also in prediction by Fuzzy logic based on PSO algorithm, this parameters is 0.911, 0.1065, 0.9647, 0.0698 for hourly prediction and 0.8316, 0<span dir="RTL">.</span>2225, 0.9109 and 0.1665 for daily prediction that show the high ability of Monte Carlo in wave height prediction in this Region. ارتفاع موج دریا, پیش بینی, چابهار, منطق فازی-PSO, مونت کارلو Sea Wave height, prediction, Monte carlo, PSO-Fuzzy logic, Chabahar 105 112 http://marine-eng.ir/browse.php?a_code=A-10-635-1&slc_lang=fa&sid=1 maryam aliannejad مریم علیان نژاد 10031947532846003575 10031947532846003575 No M.Sc. Student of Water Resource Engineering, Water Engineering Department, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان bahram bakhtiari بهرام بختیاری Drbakhtiari@uk.ac.ir 10031947532846003576 10031947532846003576 Yes Assistant Professor, Water Engineering Department, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان korosh qaderi کورش قادری 10031947532846003577 10031947532846003577 No Associate Professor, Water Engineering Department, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان